Fact-checking #1

Trích “Hiểu về trái tim” – Minh Niệm:

“Bhutan là một trong những nước nghèo nhất thế giới. Nhưng lúc nào họ cũng có sẵn nụ cười trên môi và luôn cảm thấy hạnh phúc với cuộc sống hiện tại. […]. Nhờ “không giống ai” mà đời sống của họ rất an ninh, mức độ tội phạm hay ly dị rất thấp, và hơn hết là họ tận hưởng giá trị cuộc sống từng ngày nên tuổi thọ rất cao.”

Mình gặp vấn đề với 3 nhận định sau của tác giả:

  1. “Bhutan là một trong những nước nghèo nhất thế giới”

Kết quả: Bhutan giàu hơn Việt Nam nếu căn cứ theo tiêu chí GDP bình quân đầu người.

GDP bình quân đầu người Bhutan năm 2015 = 2804 USD.

GDP bình quân đầu người Việt Nam năm 2015 = 2107 USD

  1. “Mức độ […] ly dị rất thấp”

Kết quả: Báo chí Bhutan từng ca thán sao tỉ lệ li hôn cao quá (13% ở Thimphu năm 2012).

Tỉ lệ li hôn ở Việt Nam khoảng 4% (= số vụ li hôn / số cuộc hôn nhân).

https://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2011/Table23.pdf

  1. “Tuổi thọ rất cao”

Kết quả: Tuổi thọ trung bình (Life expectancy at birth) của Việt Nam cao hơn.

Tuổi thọ người Bhutan năm 2015 = 69.817 năm.

Tuổi thọ người Việt Nam năm 2015 = 76.05 năm.

Kết luận: Mình thích cuốn sách này, nhưng có lẽ con người đa nghi trong mình lại thắng thế. Liệu có phải là mình đang bỏ quên hạnh phúc và tận hưởng đến nỗi lại bỏ đi kiểm chứng thông tin trong một cuốn sách nói về hạnh phúc tự tại? Chắc là đúng như vậy thật rồi.

Dù sao cũng mong những người viết (nói chung) chú ý hơn đến các thông tin liên quan đến thống kê mà người đọc có thể dễ dàng kiểm chứng. Đành rằng là hình ảnh Bhutan trong mắt ai cũng đẹp (trong mắt mình cũng vậy) nhưng từ niềm tin đến thực tế đôi khi là khoảng cách lớn, không phải cứ tin vào điều gì thì đó là sự thật.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s